ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΠΟΥ ΠΛΗΡΩΣΕ ΜΕ ΤΟΝ ΙΔΡΩΤΑ ΤΗΣ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΧΑΡΙΖΕ ΣΕ ΚΑΝΕΝΑΝ\!
Η Ιγιά Τροφίμοβνα ανακοίνωσε την απόφασή της με τέτοια φυσικότητα, λες και ζητούσε απλώς να της περάσουν το αλάτι. Ούτε το χέρι της έτρεμε ούτε η κουτάλα με τη ζεστή σούπα που κρατούσε σταμάτησε για μια στιγμή.
Η Ταΐσια έστριψε ασυναίσθητα τη βέρα της. Τους τελευταίους μήνες είχε αρχίσει να της περισσεύει στο δάχτυλο. Κάτι σαν να είχε χαλαρώσει μέσα της, χωρίς ακόμη να ξέρει τι ακριβώς.
— Μισό λεπτό, είπε χαμηλόφωνα. Για ποιο διαμέρισμα μιλάτε;
— Για το δικό σου, φυσικά\! απάντησε η πεθερά της, γεμίζοντας το πιάτο του γιου της με σούπα.
— Ο Τόλιας δεν έχει δικό του σπίτι. Εμείς είμαστε απλοί άνθρωποι. Εσύ όμως έχεις δύο δωμάτια, σχεδόν στο κέντρο, με τη στάση του λεωφορείου ακριβώς έξω από το παράθυρο. Τι τα θέλετε τόσα τετραγωνικά οι δυο σας;
Η Ταΐσια την κοίταξε αποσβολωμένη.
— Και εμείς πού θα πάμε, παρακαλώ; Στον σταθμό;
— Μα τι λες τώρα; Θα έρθετε να μείνετε μαζί μου\! Στο δικό μου σπίτι θα υπάρχει χώρος για όλους. Το δωμάτιο του Τόλια είναι άδειο. Εγώ δεν ενοχλώ κανέναν. Και η Βασιλίσα χρειάζεται επιτέλους ένα δικό της σπίτι. Κοντεύει τα τριάντα και ακόμη περιφέρεται από δω κι από κει\!
Η Ταΐσια ακούμπησε αργά το κουτάλι της στο πιάτο.
Πίσω από τον τοίχο ακουγόταν το ραδιόφωνο των γειτόνων. Ένας εκφωνητής ανακοίνωνε τον καιρό της εβδομάδας, λες και ο κόσμος έξω συνέχιζε να λειτουργεί κανονικά, ενώ μέσα σε εκείνη την τραπεζαρία κάποιοι είχαν ήδη αποφασίσει να της πάρουν τη ζωή.
Το διαμέρισμα αυτό δεν της είχε χαριστεί.
Είχε δουλέψει δέκα ολόκληρα χρόνια για να ξεχρεώσει το στεγαστικό της. Δούλευε ως τεχνική υπάλληλος σε δημόσια υπηρεσία, αναλάμβανε επιπλέον εργασίες τα Σαββατοκύριακα και μετρούσε ακόμη και τα τελευταία της χρήματα πριν αγοράσει ένα ζευγάρι χειμωνιάτικα παπούτσια.
Την τελευταία δόση την είχε πληρώσει τέσσερα χρόνια πριν γνωρίσει τον Ανατόλι.
Τρία χρόνια πριν είχαν παντρευτεί. Εκείνος είχε μετακομίσει στο δικό της διαμέρισμα από το σπίτι της μητέρας του και, στην αρχή, όλα έμοιαζαν ήρεμα.
Μέχρι που πριν από έξι μήνες η μικρότερη αδελφή του, η Βασιλίσα, χώρισε με τον σύντροφό της και βρέθηκε να νοικιάζει ένα μικροσκοπικό δωμάτιο στην άλλη άκρη της πόλης.
Και από τότε άρχισαν τα προβλήματα.
Μάλιστα, εκείνο το πρωί η Ταΐσια είχε παρατηρήσει κάτι παράξενο στο μεγάλο δωμάτιο. Πάνω στην ταπετσαρία, δίπλα στην παλιά της σύνθεση επίπλων, υπήρχε μια λεπτή γραμμή από μολύβι.
Είχε απορήσει, αλλά δεν είχε προλάβει να ασχοληθεί. Έπρεπε να φύγουν για το κυριακάτικο τραπέζι.
Τώρα, όμως, άρχιζε να καταλαβαίνει ότι αυτή η μικρή γραμμή ίσως έκρυβε πολύ περισσότερα.
— Κανείς δεν θέλει να σε διώξει, Ταΐσια\! παρενέβη η Ιγιά Τροφίμοβνα. Σου προτείνουμε μια λογική λύση. Στο δικό μου σπίτι θα έχετε παρέα. Θα μοιραζόμαστε τα έξοδα και θα κάνουμε οικονομία. Η Βασιλίσα θα μείνει προσωρινά στο δικό σου διαμέρισμα, μέχρι να σταθεί στα πόδια της και να φτιάξει τη ζωή της.
— Και γιατί να το κάνω αυτό; ρώτησε η Ταΐσια.
— Η Βασιλίσα έχει χέρια και πόδια. Έχει και δουλειά. Ας νοικιάσει ένα άλλο δωμάτιο, όπως κάνουν όλοι.
— Να\! Το ήξερα\! αναφώνησε η Βασιλίσα, φουσκώνοντας τα χείλη της. Δεν καταλαβαίνεις καθόλου πόσο δύσκολα περνάω\!
Η ιδιοκτήτρια του δωματίου μου αύξησε πάλι το ενοίκιο. Έχει υγρασία, η γειτόνισσα φωνάζει μέχρι τα μεσάνυχτα και εγώ δεν μπορώ ούτε έναν άνθρωπο να καλέσω στο σπίτι μου\! Είμαι σχεδόν τριάντα χρονών\!
— Κι εγώ είμαι σαράντα οκτώ, είπε ειρωνικά η Ταΐσια. Πρέπει δηλαδή να αποσυρθώ από τη ζωή για να βολευτείς εσύ;
— Μη γίνεσαι αγενής, κορίτσι μου\! απάντησε η πεθερά της. Εγώ έχω ζήσει και ξέρω πώς λειτουργούν οι οικογένειες. Οι μεγαλύτεροι κάνουν υποχωρήσεις για τους μικρότερους. Δεν γίνεται να κοιτάς μόνο τον εαυτό σου\!
Η Ταΐσια γύρισε προς τον άντρα της.
Ο Ανατόλι καθόταν σκυμμένος πάνω από το πιάτο του και προσπαθούσε με υπερβολική προσοχή να βρει τα αγγουράκια μέσα στη σούπα.
— Τόλια, είπε. Εσύ δεν έχεις τίποτα να πεις; Εξήγησε στη μητέρα σου ότι δεν πρόκειται να μετακομίσουμε.
Εκείνος σήκωσε τα μάτια και ανακάθισε αμήχανα.
— Έλα τώρα, Ταΐσια. Μην αρπάζεσαι αμέσως. Η μητέρα μου έχει δίκιο.
— Τι ακριβώς έχει δίκιο;
— Η Βασιλίσα περνάει δύσκολα. Θα μείνουμε στη μητέρα μου για έναν χρόνο, ίσως δύο. Τι θα πάθουμε;
Η Ταΐσια τον κοίταξε σαν να τον έβλεπε για πρώτη φορά.
— Με ρώτησες αν θέλω να ζήσω στο σπίτι της μητέρας σου;
— Και τι πρόβλημα έχει το σπίτι μου; πετάχτηκε η Ιγιά Τροφίμοβνα. Είναι καθαρό, ζεστό και έχει σούπερ μάρκετ δίπλα\! Εντάξει, τα πλακάκια στο μπάνιο έχουν ξεκολλήσει, αλλά ο Τόλιας μου υποσχέθηκε ότι θα τα φτιάξει. Τώρα που θα έρθετε, θα βρει επιτέλους χρόνο\!
Η Ταΐσια άφησε ένα πικρό χαμόγελο.
— Μάλιστα. Θα μετακομίσουμε για να φτιάξει ο άντρας μου το μπάνιο σου, θα πληρώνουμε τα έξοδα στη μέση και θα παραχωρήσουμε το σπίτι μας στην αδελφή του. Πολύ βολικά τα κανονίσατε όλα.
Θυμήθηκε το προηγούμενο καλοκαίρι. Τότε η πεθερά της την είχε καλέσει «για μια μικρή βοήθεια» στο εξοχικό. Η Ταΐσια είχε περάσει τρεις ολόκληρες ημέρες ξεχορταριάζοντας κάτω από τον καυτό ήλιο.
Την Κυριακή εμφανίστηκε η Βασιλίσα με τα ολοκαίνουργια λευκά της αθλητικά παπούτσια, γέμισε τρεις κουβάδες με φράουλες και έφυγε με ταξί, επειδή, όπως είπε, είχε ανάγκη από βιταμίνες.
— Έχετε πραγματικά βολευτεί, είπε η Ταΐσια κοιτάζοντας τον άντρα της. Δέκα χρόνια πλήρωνα αυτό το σπίτι. Δέκα χρόνια στερήθηκα για να έχω επιτέλους μια στέγη πάνω από το κεφάλι μου. Και τώρα περιμένετε να σας το παραδώσω και να πάω να ζήσω με τη μητέρα σου;
— Γιατί μιλάς τόσο άσχημα; παραπονέθηκε η Βασιλίσα. Δεν θα μείνω για πάντα\! Και έχω ήδη σκεφτεί πώς θα κάνουμε το σπίτι πιο όμορφο.
Θα αλλάξω την ταπετσαρία στο μεγάλο δωμάτιο, γιατί τα δικά σου σκούρα χρώματα είναι καταθλιπτικά. Θα πετάξουμε και την παλιά σύνθεση. Πιάνει σχεδόν όλο τον χώρο\!
— Την παλιά σύνθεση; επανέλαβε η Ταΐσια.
— Ναι\! Θα βάλω μια κανονική ντουλάπα και ένα συρταριέρα που μου πουλάει μια φίλη μου πολύ φτηνά. Έχω ήδη βρει και κάτι υπέροχες κουρτίνες στο διαδίκτυο\!
Η Ταΐσια ένωσε τα χέρια της πάνω στα γόνατά της.
— Δηλαδή έχετε ήδη αποφασίσει και τι θα πετάξετε από το σπίτι μου;
— Και τι περιμένεις; απάντησε η πεθερά της. Η κοπέλα πρέπει να φύγει το επόμενο Σάββατο. Η ιδιοκτήτρια την έχει προειδοποιήσει\!
Η Ταΐσια σηκώθηκε και πήγε στην κουζίνα. Δεν ήθελε να φωνάξει. Δεν ήθελε να τους προσφέρει ούτε την παραμικρή αφορμή για να τη χαρακτηρίσουν υστερική.
Ήπιε ένα ποτήρι κρύο νερό, στάθηκε για λίγο μπροστά στον νεροχύτη και πήρε μια βαθιά ανάσα.
Όταν επέστρεψε, η φωνή της ήταν ήρεμη.
— Ωραία. Ας τελειώνουμε εδώ. Δεν πρόκειται να μετακομίσει κανείς στο σπίτι μου. Βασιλίσα, θα βρεις άλλο δωμάτιο. Αν θέλεις, μπορώ να σε βοηθήσω με τη μεταφορά των πραγμάτων σου. Αλλά στο δικό μου σπίτι δεν θα μπεις.
Η Ιγιά Τροφίμοβνα έσφιξε τα χείλη της και κοίταξε τον γιο της.
Εκείνος έβηξε αμήχανα.
— Ταΐσια, υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα…
— Ποιο πρόβλημα;
— Δεν μπορούμε να το ακυρώσουμε τώρα.
— Τι εννοείς;
— Εγώ… της το υποσχέθηκα ήδη. Η Βασιλίσα ενημέρωσε χθες την ιδιοκτήτρια ότι θα φύγει.
— Τότε ας την πάρει τηλέφωνο και ας της πει ότι άλλαξε γνώμη\!
— Είναι αργά\! φώναξε η Βασιλίσα. Έχει ήδη βρει άλλους ενοικιαστές\! Έχω κλείσει μεταφορική για το Σάββατο και έχω δώσει προκαταβολή\!
Έβγαλε το κινητό της και το έστρεψε προς την Ταΐσια.
Στην οθόνη φαινόταν το μεγάλο δωμάτιο του διαμερίσματός της. Πάνω στην αγαπημένη της ξύλινη σύνθεση υπήρχε ένας τεράστιος κόκκινος σταυρός. Δίπλα είχαν σημειωθεί διαστάσεις και μέτρα.
— Κοίτα\! είπε περήφανα η Βασιλίσα. Η ντουλάπα θα χωρέσει τέλεια εδώ. Έχω κανονίσει ακόμη και την παράδοση στη διεύθυνσή σου\!
Η Ταΐσια ένιωσε το αίμα να παγώνει στις φλέβες της.
— Από πού έχεις αυτή τη φωτογραφία;
— Α, χθες πέρασα από το σπίτι σου, είπε αδιάφορα η Βασιλίσα. Ο Τόλιας με πήγε το μεσημέρι, όσο εσύ ήσουν στη δουλειά. Μέτρησα τους τοίχους με τη μεζούρα και σημείωσα πού θα μπει η ντουλάπα.
Η Ταΐσια δεν μίλησε αμέσως.
— Μπορείς να το επαναλάβεις;
— Τι να επαναλάβω;
— Ήσουν χθες στο σπίτι μου; Χωρίς εμένα;
— Και τι έγινε; Δεν έκανα τίποτα κακό\! Μέτρησα μόνο τον τοίχο και κοίταξα και το μπάνιο, για να δω πού μπορεί να μετακινηθεί το πλυντήριο.
Η Ταΐσια γύρισε αργά το κεφάλι προς τον άντρα της.
— Την πήγες στο σπίτι μου όσο εγώ εργαζόμουν;
Ο Ανατόλι κοκκίνισε.
— Έλα τώρα\! Μη δημιουργείς ολόκληρο θέμα από το τίποτα\! Είμαστε οικογένεια\! Είμαι ο άντρας σου\! Έπρεπε να λύσω το πρόβλημα της αδελφής μου\! Κι εσύ φέρεσαι σαν να είσαι καμιά βασίλισσα\!
— Ακριβώς\! συμφώνησε η μητέρα του. Ήρθε στην οικογένειά μας και τώρα δεν θέλει να μοιραστεί τίποτα\!
Η Ταΐσια παραλίγο να γελάσει.
— Εγώ ήρθα στην οικογένειά σας; Εγώ σας φιλοξενώ τρία χρόνια\! Εγώ πληρώνω το σπίτι, εγώ φροντίζω τον γιο σου, κι εκείνος στέλνει τη μισή του μισθοδοσία σε εσάς και στο εξοχικό σας\!
— Μη μετράς τα λεφτά μου\! εξερράγη ο Ανατόλι, χτυπώντας τη γροθιά του στο τραπέζι. Είμαι άντρας και έχω πάρει την απόφασή μου\! Το Σάββατο θα έρθει η Βασιλίσα και εμείς θα πάμε στη μητέρα μου\! Τέλος\!
— Μπράβο, γιε μου\! αναφώνησε η Ιγιά Τροφίμοβνα. Επιτέλους έδειξες χαρακτήρα\!
Η Βασιλίσα χαμογέλασε ικανοποιημένη και ξαναπήρε το κινητό της.
— Τέλεια\! Θα στείλω τώρα μήνυμα στον τεχνίτη να έρθει την Κυριακή να ξηλώσει τις ταπετσαρίες\!
Κανείς τους δεν πρόσεξε ότι η Ταΐσια είχε σταματήσει να τους κοιτάζει.
Έπιασε τη βέρα της.
Την έβγαλε αργά από το δάχτυλό της. Γλίστρησε χωρίς καμία δυσκολία, σαν να μην είχε ποτέ πραγματικά θέση εκεί.
Την ακούμπησε πάνω στο τραπεζομάντιλο, δίπλα στο πιάτο του Ανατόλι.
— Τι είναι αυτό τώρα; ρώτησε εκείνος συνοφρυωμένος.
— Δεν είναι θέατρο, Τόλια. Είναι το τέλος.
Σηκώθηκε όρθια. Η καρδιά της χτυπούσε δυνατά, όμως η φωνή της δεν έτρεμε.
— Ακούστε με καλά και οι τρεις. Στο διαμέρισμά μου δεν θα μπει καμία ντουλάπα. Δεν θα αλλάξει ούτε μία ταπετσαρία. Αύριο το πρωί θα αλλάξω την κλειδαριά.
— Τι λες τώρα; πετάχτηκε ο Ανατόλι, σπρώχνοντας την καρέκλα του προς τα πίσω. Έχεις τρελαθεί;
— Από σήμερα θα ζω μόνη μου. Εσύ, Τόλια, θα πας στη μητέρα σου. Αφού έχετε ήδη αποφασίσει ότι υπάρχει χώρος για όλους, θα βρείτε τρόπο να χωρέσετε.
— Μην κάνεις τέτοια\! ειρωνεύτηκε η πεθερά της. Θα σου περάσει\! Πού θα πας σε αυτή την ηλικία; Ποιος θα σε θέλει;
Η Ταΐσια την κοίταξε κατάματα.
— Δεν χρειάζομαι κανέναν για να νιώθω ασφαλής μέσα στο ίδιο μου το σπίτι. Προτιμώ να είμαι μόνη παρά να ζω με ανθρώπους που θεωρούν ότι μπορούν να αποφασίζουν για τη ζωή μου.
Έπειτα στράφηκε στον άντρα της.
— Αύριο το μεσημέρι θα έρθεις να πάρεις τα ρούχα και τα εργαλεία σου. Θα είμαι σπίτι. Μετά από αυτό δεν θα ξαναμπείς εδώ.
Ο Ανατόλι ξαφνικά έχασε όλη του την επιθετικότητα.
— Ταΐσια, περίμενε… Μη βιάζεσαι. Ήμουν θυμωμένος. Δεν το εννοούσα έτσι. Πάρε πίσω τη βέρα. Μη με ξεφτιλίζεις μπροστά στη μητέρα μου\!
— Εσύ ξεφτίλισες τον εαυτό σου όταν έφερες την αδελφή σου στο σπίτι μου για να μετρήσει τους τοίχους και να αποφασίσει ποια έπιπλα θα πετάξει.
— Άσ’ την, Τόλια\! φώναξε η μητέρα του. Θα βρεις καλύτερη\! Δεν είναι και καμιά ομορφιά\!
— Μαμάαα\! διαμαρτυρήθηκε ξαφνικά η Βασιλίσα. Εγώ τώρα πού θα πάω το Σάββατο; Έχω πληρώσει τη μεταφορική\! Έχω παραγγείλει και τη ντουλάπα\!
Η Ταΐσια πήρε το παλτό και την τσάντα της.
— Το δωμάτιο στη μητέρα σας είναι ελεύθερο. Μπορείτε να το μοιραστείτε με τον αδελφό σου. Άλλωστε, δεν έχετε πρόβλημα να παίρνετε αποφάσεις για τους άλλους. Τώρα μπορείτε να αποφασίσετε και για τον εαυτό σας.
Άνοιξε την πόρτα και βγήκε στον διάδρομο.
Δεν κοίταξε πίσω.

Την επόμενη ημέρα ο Ανατόλι εμφανίστηκε στο διαμέρισμα μόνος του.
Προσπάθησε δύο φορές να ξεκινήσει συζήτηση. Μίλησε για βιαστικές αποφάσεις, για νεύρα, για παρεξηγήσεις και για μια οικογένεια που έπρεπε να μείνει ενωμένη.
Η Ταΐσια δεν απάντησε.
Εκείνος μάζεψε τα μπουφάν του και την εργαλειοθήκη του σε δύο μεγάλες αθλητικές τσάντες. Άφησε το κλειδί στο ράφι της εισόδου και έφυγε.
Το ίδιο απόγευμα τοποθετήθηκε καινούργια κλειδαριά.
Και για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, η Ταΐσια ένιωσε ότι το σπίτι της ήταν πραγματικά δικό της.
Δεν υπήρχαν φωνές, παράπονα, απαιτήσεις ή άνθρωποι που έμπαιναν χωρίς άδεια.
Υπήρχε μόνο η ησυχία της.
Όταν έπεσαν τα πρώτα χιόνια, είχε σχεδόν ξεχάσει εκείνο το κυριακάτικο τραπέζι.
Με τα χρήματα που πλέον δεν ξόδευε για να καλύπτει τις ανάγκες της οικογένειας του πρώην άντρα της, αγόρασε εισιτήρια για το Καζάν. Θα επισκεπτόταν την ξαδέλφη της στις γιορτές του Νοεμβρίου. Το ανέβαλλε χρόνια, πάντα επειδή κάποιος άλλος είχε ανάγκη από κάτι.
Τώρα επιτέλους είχε χρόνο για τον εαυτό της.
Ένα Σάββατο, στη λαϊκή αγορά, συνάντησε τυχαία τη Βασιλίσα.
Η γυναίκα στεκόταν μπροστά σε έναν πάγκο με λαχανικά, ανακατεμένη και εμφανώς εκνευρισμένη, κρατώντας μια βαριά τσάντα με πατάτες.
Μόλις είδε την πρώην νύφη της, προσπάθησε να απομακρυνθεί. Τελικά όμως δεν κρατήθηκε.
— Είσαι ευχαριστημένη τώρα; της πέταξε θυμωμένα. Αυτό ήθελες;
Η Ταΐσια διάλεξε ήρεμα μερικά μήλα.
— Τι συνέβη;
— Τι να συμβεί; Ο Τόλιας μένει τώρα με τη μητέρα μας\! Έχει κάνει το μπάνιο χάλια, τα πλακάκια δεν τα έφτιαξε ποτέ και η μητέρα μου είπε ότι πρέπει να βρω άλλο δωμάτιο για να μην τον ενοχλώ\! Λέει ότι ο αδελφός μου περνάει δύσκολα και χρειάζεται ηρεμία\!
Η Ταΐσια σταμάτησε για μια στιγμή.
Έπειτα χαμογέλασε αχνά.
— Μα η μητέρα σου ξέρει καλύτερα. Έχει ζήσει τη ζωή της. Ξέρει πώς πρέπει να συμπεριφέρεται μια οικογένεια.
Η Βασιλίσα κοκκίνισε από θυμό, τράβηξε απότομα την τσάντα με τις πατάτες και απομακρύνθηκε μέσα στο πλήθος.
Η Ταΐσια πλήρωσε τα μήλα της και πήρε τον δρόμο για τη στάση του λεωφορείου.
Το βράδυ έπρεπε να προλάβει να φτιάξει μια μηλόπιτα και να ετοιμάσει τη βαλίτσα της για το ταξίδι.
Περπατούσε αργά, με το κεφάλι ψηλά και ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο στα χείλη.
Είχε χάσει έναν σύζυγο, αλλά είχε ξανακερδίσει κάτι πολύ πιο σημαντικό: την αξιοπρέπειά της, την ελευθερία της και το δικαίωμα να αποφασίζει η ίδια για τη ζωή της.
**Και εκείνο το βράδυ, επιστρέφοντας στο σπίτι της, κατάλαβε πως μερικές φορές το μεγαλύτερο δώρο που μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου είναι να κλείσεις οριστικά την πόρτα στους ανθρώπους που σε θεωρούν δεδομένη.**







